Diyarbakır Rehberi
Diyarbakır Camileri Ve Medreseleri 20/08/2014

Diyarbakır Camileri Ve Medreseleri

Diyarbakır'ın gezilecek yerleri, Diyarbakır'da dönmeden görmeniz gereken yerler.

CAMİLER
 
 
Diyarbakir Rehberi Ulucami
 
Ulu Cami (Mizgefta Mezin) 
 
Gazi Caddesi'nde tarihi Hasan Paşa Hanı'nın karşısındadır.  Anadolu'nun ilk camisi, İslam aleminin beşinci Harem-i Şerif'i olarak kabul edilir. 
 
İlkin Pagan dönemine ait bir tapınak iken, daha sonra Mar Torna adıyla kilise olarak kullanıldı, kentin 639 yılından sonra Müslümanların egemenliğine geçmesiyle birlikte Cami-i Kebir adıyla camiye dönüştürüldü. 
 
Ulu Cami, tarihin bütün dönemlerinde önemini korudu, bugün de Diyarbakır'ın en önemli camisi ve ziyaretgahı durumunda. Cami, yangınlar sonucu meydana gelen tahribat ve yıkımlardan dolayı birçok kez onarımdan geçirildi, en kapsamlı onarım ise 1091 yılında Selçuklular döneminde yapıldı. Daha sonra Anadolu Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev, Artuklular döneminde Melik Salih, Akkoyunlu Sultanı Uzun Hasan, Osmanlı Padişahı IV. Mehmed tarafından ve son olarak 1975-1977 tarihlerinde kapsamlı bir onarımdan geçirildi. Cami külliyesi, bütün bu dönemlerin izlerini taşıyor. 
Caminin dört ayrı cephesi İslam'ın dört ana mezhebine ayrılmış. 
 
Günümüzde de Hanefi ve Şafiiler iki ayrı mekanda ibadetlerini sürdürüyor. Caminin şu an Hanefiler bölümü olarak kullanılan bölümü, kiliseden camiye dönüştürülen esas bölümü. Mimari açıdan Şam'da bulunan Emeviye Camisi'nin Anadolu'ya yansıması olarak yorumlanıyor. Caminin avlusunda demir parmaklıklar içerisinde bulunan bir güneş saati bulunuyor. Bu saat bazı kaynaklara göre Kürt Bilim İnsanı El Cezeri tarafindan yapılmış. Bazı kaynaklarda ise Roma döneminden kalma bir eser.
 
 
Safa/ Parlı / İparlı Cami (Mizgefta Palo) 
 
Safa Cami DiyarbakırMinare, caminin kuzeydoğu cephesinde yer alıyor. Minarenin kaidesi siyah bazalt taşlarla, kaideden sonrası ise sarı renge çalan beyaz taşlarla örülüdür. 
 
Melik Ahmet Caddesi, Kara Cami Sokağı'nda yer alan Safa Camisi, 15. yüzyılın ortalarında Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından yaptırıldı. 
 
Minarenin yapımı esnasında, harcına Diyarbakır çevresinde yetişen kokulu bitkilerden yetmiş yük katılarak inşa edildiği için camiye "Miskli" cami de denildi. Bundan dolayı minarenin o dönemlerde bir kılıf içinde muhafaza edildiği ve sadece cuma günleri bu kılıf açılarak, etrafa kokunun yayılmasının sağlandığı söylenir. 
 
Kaidenin üst kısmında bir kemer şeklinde yazıt mevcut. Yazıttan minarenin başına kadarki kısım şeritli, geometrik süslemeler ve duvar çinileriyle dikkat çekiyor. 
 
 
 
 
 
 
 
Dört Ayaklı Minare ( Şeyh Mutahhar Camisi) 
 
Dört Ayaklı Minare DiyarbakırMinareya Çarling  Mizgefta Şex Mutahhar) 1500 yılında Akkoyunlu Sultanı Kasım Bey tarafından yaptırıldı. Cami, Şeyh Mutahhar adlı bir kişinin mezarının bulunduğu alana inşa edildiği için Şeyh Matar Camisi de denir. Şeyh Mutahhar Camisi'nin en önemli özelliği kuşkusuz minaresi. DörtAyaklı Minare Anadolu'da dört sütun üzerine oturtulmuş tek örnek olma özelliğini taşıyor. Dört ayağı ile İslam'ın dört mezhebi temsil edilirken, üzerinde yükselen minare de İslam dinini temsil ediyor. Minare caminin kuzeydoğu tarafınd ve bugün yol ortasında yer alıyor. Minare günümüzde Balıkçılar başı semtine giden herkesin bildiği bir tarif noktası. 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

Behrem Paşa Camisi

Behrempaşa Camisi (Mizgefta Behram Paşa) 
 
 
Büyük Mimar Sinan'ın çıraklık yıllarında yapılan  Behrampaşa Camisi 1564-1572 yıllan arasında dönemin Diyarbakır Valisi Behram Paşa tarafından yaptırıldı. 
Ziya Gökalp Mahallesi'nde, Dengbej Evi'nin hemen yanında bulunuyor. Osmanlı döneminde yapılan en görkemli camilerden biri. Özellikle mukarnaslı giriºi, çilehanesi ve caminin çift revaklı yapısı dikkat çekici. Cami tek kubbeli olup, etrafı kemerli niºlerle çevrili. Niºlerin içinde birer pencere yer alıyor. Pencerelerin demir parmaklıkları ve dövme lokmaları oldukça özenli. 
 
Caminin mihrabı ve minberi mermer girişli, mihrap dahil caminin duvarları belli bir seviyeye kadar mavi İznik çinileri ile süslenmiş. 
 
 
Alipaşa Camisi Diyarbakır
 
Alipaşa Camisi ve  Medresesi (Mizgeft ü Medresaya Eli Paşa) 
 
Turistik Cadde üzerinde, Alipaşa Mahallesi'nde bulunan cami, 1534-1537 yılları arasında Diyarbakır Valisi Hadım Ali Paşa tarafından yaptırıldı. Cami Mimar Sinan'ırı Diyarbakır'daki eserlerinden biri. Bugün kullanılmayan Şafiiler bölümü 1769-ı770 yılları arasında eklendi. Ayrıca külliyede Alipaşa Medresesi, zikirhane, hamam ve avlunun ortasında bir şadırvan yer almakta. Cami minaresi beyaz taşlarla örülü. Caminin revakı almaşık, diğer duvarları bazalt taşlarla örülü iken, kubbenin duvarı bazalt ve kiremit ile almaşık örülmüş. 
 
Caminin batısında yer alan medrese, tek katlı dikdörtgen biçiminde. Avİunun sağında ve solunda önü eyvanlı olan beşer oda bulunuyor. Avlunun güneyinde yarım sekizgen planlı mescit bölümü yer almakta. Burası aynı zamanda derslik olarak da kullanıldı. Medresenin asıl örtüsü toprak iken sonradan onarılarak şimdiki haline getirildi. Bir dönem Düşkünler Evi olarak kullanılan medrese, günümüzde Sur İlçe Kaymakamlığı'na tahsis edilmiş durumda. 
 
 
İskenderpaşa Camisi  (Mizgefta İskender Paşa) 
 
Büyük Mimar Sinan döneminde yapılan cami, İskenderpaşa Mahallesi, Telgrafhane Sokak'ta yer alıyor. 1551 yılında Diyarbakır' da 14 yıl görevyapan İskender Paşa tarafından yaptırıldı.  Camiye güneybatı ve batı kapılarından giriliyor. 
 
Avludaki çınar ağaçları caminin tarihi havasını pekiştiren bir görünüme sahip. Caminin güneydoğusunda İskender Paşa'nın torununun türbesi bulunuyor. Tek kubbeli ve kare şeklinde olan caminin dört köşesi kemer biçiminde. Cemaat yeri beş kemerli ve dört sütun üstüne inşa edilmiş. Minare caminin kuzeydoğu köşesinde ve beyaz taşlarla örülü silindirik bir yapıya sahip. 
 
 
Mesudiye Medresesi (Medreseya Mesüdiyeye) 
 
Ulu Caıni'nin kuzey bölümüne bitişik olan medrese ıı98-1223 yılları arasında Artuklular tarafından yapıldı. Adını medreseyi yapan Mesud adındaki ustadan alıyor. Medresenin tasarımı ve planı ise Halepli usta Cafer Bin Mahmud tarafından yapıldı. Medresede eskiden dört sünni mezhebe yönelik fıkıh dersleri verilirdi. Bu bilgi, medresenin kitabelerinde de yer alıyor. Medresenin iki kapısı var. Kuzey kapısı ana giriş kapısı iken, güney kapısı da Ulu Cami ile bağlantıyı sağlıyor. Medrese İslam ve Fen ilimlerinin ayrıntıları ile öğretildiği, dönemin en önemli üniversitesi konumunda. Medrese doğu-batı yönünde iki katlı olarak uzanıyor, avlusunun üstü açık, dört tarafı kemerli revaklar ile çevrili. 
Medresenin mimari açıdan en önemli özelliği ise mihrabın her iki tarafına yerleştirilmiş, dönebilen bazalt sütunlar. Bu sütunlar yer hareketleri sonucu yapının herhangi bir yerinde meydana gelecek çökme veya kaymayı tespit edebilmek için konulmuş. Bu mekanizma bir statik harikası olarak görülüyor. 
 
 
Zinciriye Medresesi (Medreseya Zinciriyeye) 
 
Medresenin ıı98 yılında Eyyubi Hükümdarı Melik Salih Necmeddin döneminde yapıldığı tahmin ediliyor. Medresenin güneybatı duvarındaki kitabeye göre, mimarı İsa Ebu Dirhem. Evliya Çelebi bu medreseden "alimler arasında paye sahibidir" diye bahsediyor. Zinciriye Medresesi'nin planı, bölgedeki medreselerin tipik bir örneği. Ulu Cami ile arasında kemerli bağlantılar bulunmakta. Açık medreseler grubu içerisinde, tek katlı veya iki eyvanlı örneklerden. Mesudiye Medresesi gibi Ulu Cami Külliyesi'ni tamamlayan bir yapı. 
Zinciriye Medresesi 1934 yılında onarıldı, 
1985 yılına kadar Diyarbakır Arkeoloji Müzesi olarak kullanıldı. Günümüzde, Merkez Sur İlçe Müftülüğü'ne bağlı Yatılı Kız Hafız Kuran Kursu olarak kullanılıyor. 
 

Bu haber 5168 kez okundu.
Diyarbakır Rehberi Kategorisindeki Son Haberler
  1. 1. Diyarbakır Forum AVM Servis (4427 kez okundu.) - 01/07/2017
  2. 2. Diyarbakır Forum AVM 'de Ramazan Geceleri (381 kez okundu.) - 11/06/2017
  3. 3. Diyarbakır Leman Kültür Cafe İftar Menüsü (647 kez okundu.) - 10/06/2017
  4. 4. Diyarbakır İftar Vakitleri (259 kez okundu.) - 09/06/2017
  5. 5. Diyarbakır'da Yeni Otobüsler Hizmet Vermeye Başladı. (270 kez okundu.) - 08/06/2017
  6. 6. Diyarbakır YAZ Spor Okullarına Kayıtlar Başladı (266 kez okundu.) - 08/06/2017
  7. 7. DİYARBAKIR'DA GEZİLECEK MEKANLAR (1952 kez okundu.) - 30/07/2016
  8. 8. Helinamin Çermik Termal Tatil Köyü - Diyarbakır (2633 kez okundu.) - 27/07/2016
  9. 9. Diyarbakır Tanıtım Belgeseli (1870 kez okundu.) - 13/07/2016
  10. 10. ERGANİ'de Artık Musluktan Akan Su İçilebilir (951 kez okundu.) - 12/07/2016
Facebook Yorumları